Kolorektal Kanserler Nelerdir, Riskleri ve Tipleri

Kolorektal Kanserler Nelerdir, Riskleri ve Tipleri

Kolon ve rektum, sindirim sisteminin kalın bağırsak denen kısmını oluşturur. Son 20 cm’lik kısmı rektum, buradan ince bağırsaklara kadar olan kısmı ise kolon olarak adlandırılır.

Kolorektal kanserler, dünyanın farkı toplumlarında farklı sıklıkta görülen kanserlerdir. Sanayileşmiş toplumlarda gelişmekte olan ülkelere göre daha fazla görülür. Toplumda görülme sıklığı 10000 de 5 dolayındadır. Erkekte ve kadında eşit oranda görülen kolon kanseri bütün kanserler içinde görülme sıklığı bakımından 3. sırada yer alır. Memleketimizde ise akciğer kanserinden sonra en sık görülen kanser türüdür. Gastrointestinal kanserler arasında birinci sırada almaktadır.Kolorektal kanserlerden ölüm bütün kanserlerden ölümlerin % 10’unu oluşturmaktadır.

Kolorektal Kanserlerin Risk Faktörleri Nelerdir?

Coğrafya : Hastalığın dağılımı dünyada bölgeler arasında farklılık gösterir. Kuzey Amerika ve Yeni Zelanda da sıkken, Afrika ve Orta Amerikada daha az görülür.

50 yaş üzerinde olmak: Kolorektal kanserlere yakalanma olasılığı yaşla birlikte artar. Hastaların büyük çoğunluğu 50 yaş üzerindedir.

Adenömatöz polip hikayesi: Kalın bağırsakadenomatöz polip varlığında, kanser riski artar.

İltihabi barsak hastalıkları: Özellikle ülseratif kolit olmak üzere, Chron gibi iltihabi hastalıklarda risk artmaktadır.

Genetik değişiklikler: Ailede var olan genetik sendromların olması kolon kanseri riskini arttırır. Kalıtsal olmayan kolon kanseri (HNPPC-hrediternonpolipoziscolorectalcancer-Lynch sendromu) ve ailesel adenömatözpolipozis (familiyaladenömatözpolipozis) kolon kanseri riskini arttırmaktadır. Bu kişiler tedavi edilmedikleri taktirde ortalama 40 yaşına kadar kolon kanserine yakalanırlar.

Ailede kolon kanserinin olması: Birinci derecede kolon kanseri varlığı, kolon kanseri gelişme riskini arttırmaktadır. Özellikle birden çok bireyde varsa, risk belirgin artar.

Meme, over ve uterus kanserlerinde kolorektal kanser gelişme riski iki kat artar.

Düşük lif içeren ve yüksek yağ içeren beslenme tarzı, sedanter yaşam, diyabet, obezite, sigara ve tütün kullanımı, alkol tüketimi ve radyasyon tedavisi kolon kanseri gelişme riskini arttırabilir.

Kolorektal Kanserlerin Histolojik Tipleri Nelerdir?

Bağırsak kanserinin çok çeşitli tipleri vardır. Bunlar ortaya çıktıkları hücrelerin isimleriyle anılırlar. Kolorektal kanserlerin %95’inden daha fazlası adenokarsinomdur. Bu, kanserin bağırsak zarındaki bez hücrelerinde başladığı anlamına gelmektedir. Yassı (skuamöz) hücreler bez hücreleri ile birlikte bağırsak zarını oluşturan cilt tipi hücrelerdir. Bu kanserler adenokarsinomlar ile aynı şekilde tedavi edilmektedirler.

Nadir görülen kanser tipleri; karsinoid; nöroendokrin tümörü denilen ve yavaş gelişen nadir bir tümör türüdür. Bu tümörler hormon üreten dokularda gelişirler ve kolorektal kanserden farklı şekilde tedavi edilirler. Sarkomlar kemik ya da kas gibi vücudun destek hücrelerinin kanseridir. Kolon ya da rektumdaki sarkomların çoğu leiomiyosarkomdur. Bu; bu kanserin düz kasta başladığı anlamına gelmektedir. Sarkomlar bağırsak ya da rektumun adenokarsinomundan farklı şekilde tedavi edilirler. sahiptir. Lenfomalar, lenfatik sistemin kanserleridir. 100 kolorektal kanserin yalnızca yaklaşık 1’i lenfomadır. Diğer kolorektal kanserlerden çok farklı şekilde tedavi edilmektedirler.

Prof.Dr. Adem Dervişoğlu

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir